Yolda Kaldım, Ne Yapmalıyım? Adım Adım Güvenlik Rehberi

Araç yolda durduysa sıralama şudur: önce kendinizin ve yolcularınızın güvenliği, sonra konumunuzu doğru tarif etmek, en son aracın derdi. Gürün'de, Kangal'da ya da Pınarbaşı yolunda fark etmez; trafiğe açık bir yerde duran araç, arızanın kendisinden daha büyük bir tehlikedir. Aşağıdaki adımları sırayla izlemeniz yeterli.

1. Aracı güvenli hâle getirin

Güç kaybı, garip bir ses ya da uyarı lambası fark ettiğinizde panik fren yapmayın. Gazdan ayağınızı çekin, dörtlü flaşörü yakın ve aracı yavaşça yolun sağına, mümkünse banketin tamamen dışına çekin. Motor durduysa direksiyon ve fren pedalı ağırlaşır; sistem çalışmaya devam eder, yalnızca daha fazla kuvvet ister.

Durduktan sonra şu sırayı izleyin:

1. El frenini çekin, otomatik şanzımanlı araçta vitesi P konumuna alın ve motoru durdurun.
2. Dörtlü flaşör açık kalsın.
3. Reflektörlü yeleği henüz araçtayken giyin; yolun kenarına indikten sonra aramak zaman kaybettirir.
4. Yolcuları trafiğin aktığı taraftan değil, diğer taraftan indirin ve yolun dışında, mümkünse korkuluğun ya da şevin arkasında toplayın. Çocukların elinden tutun.
5. Güvenle yapılabiliyorsa reflektörü aracın yeterince gerisine koyun: arkadan gelen sürücü aracınızı uzaktan fark edip yavaşlayabilmeli. Viraj ya da tepenin hemen arkasında kaldıysanız reflektör, sürücülerin sizi görebileceği noktanın daha gerisinde durmalı.

Önce can güvenliği. Trafiğe açık yolda aracın içinde ya da hemen yanında beklemeyin. Arkadan gelen bir araç çarptığında en ağır bedeli yol kenarında duran insanlar öder. Trafik yoğunsa veya görüş kötüyse reflektör için yola çıkmayın; yolcularla birlikte güvenli yerde kalın.

Kaza, yaralı ya da duman varsa

Bir çarpışma olduysa, yaralı varsa ya da araçtan duman ve yanık kokusu geliyorsa çekici aramayı sonraya bırakın ve 112'yi arayın. Yaralı varsa önce sağlık ekibi gelir. Duman varsa herkesi araçtan uzaklaştırın, kaputu açmayın. Aracın kurtarılması, bu iş bittikten sonra konuşulur. Aracı yol dışına çekemediyseniz ve yol tehlikeli biçimde tıkandıysa bunu da 112'ye bildirin; çağrı merkezi sizi ilgili ekiplere yönlendirir.

Konumunuzu net tarif edin

Yardım çağırırken en çok zaman kaybettiren soru "tam olarak neredesiniz?" sorusudur. Telefonu elinize almadan şunları toparlayın:

• Konum paylaşımı: Harita ya da mesajlaşma uygulamasından anlık konumunuzu gönderin. İnternet çekmiyorsa aşağıdaki sözlü tarif devreye girer.
• Yol ve yön: Hangi yolda, hangi ilçeden hangi ilçeye (ya da köye) gidiyordunuz?
• Kilometre taşı ve tabelalar: Yol kenarındaki kilometre taşı, köy yönlendirme tabelası, köprü, kavşak ya da bir benzin istasyonu iyi bir tarif noktasıdır.
• Aracın yeri: Yolun hangi tarafında, yol üzerinde mi yoksa yoldan çıkmış mı?

Kırsal kesimde, özellikle yüksek ve engebeli yerlerde bazı noktalarda telefon çekmeyebilir. Çekmiyorsa aracı bırakıp uzaklara yürümeyin; önce birkaç adım ilerideki yüksek bir noktada çekim var mı bakın. Yoksa geçen bir sürücüden haber vermesini isteyin. Uzun yola çıkmadan önce telefonun konum özelliğini açık, bataryasını dolu tutmak da işe yarar: haritada işaretli noktanın adını söylemek bile yeterli bir tariftir.

Çekici ya da yol yardım ararken ne söylemelisiniz?

Telefonda kısa ve düzenli bilgi vermek, doğru ekibin doğru hazırlıkla gelmesini sağlar:

1. Konumunuz (yukarıdaki bilgiler).
2. Araç türü: binek, ticari, ağır vasıta, traktör ya da başka bir iş aracı.
3. Ne oldu: çalışmıyor, lastik patladı, ısındı, kaza oldu, yoldan çıktı ya da kara saplandı.
4. Aracın özelliği: otomatik mi manuel mi, dört çeker mi, yüklü mü, römork bağlı mı.
5. Kaç kişisiniz ve içinde çocuk, yaşlı ya da hasta var mı.
6. Hava ve yol durumu: kar, buzlanma, sis, dar ya da bozuk yol.

Bazı arızalar çoğu zaman yerinde çözülebilir; çözülemiyorsa araç çekiciyle atölyeye alınır. Bu ayrımı aracı görmeden kesin yapmak mümkün olmaz, ama anlatımınız ne kadar net olursa ekip o kadar doğru karar verir. Ekibin tahmini varış süresi mesafeye, yola ve hava durumuna göre değiştiği için telefonda süreyi mutlaka sorun. Poliçenizde çekici ya da yol yardım teminatı olup olmadığını kendi sigortacınızdan öğrenin; bu bilgi önceden elinizde olursa yardımı çağırırken zaman kazanırsınız.

Güvendeyseniz: kendiniz bakabileceğiniz şeyler

Herkes emniyetteyse ve aracın bulunduğu yer güvenliyse aracı kısaca gözden geçirebilirsiniz. Yakıt göstergesi gerçekten boş mu gösteriyor? Vites kolu ve debriyaj ya da fren pedalı marş koşulunu sağlıyor mu? Gösterge panelinde kırmızı bir uyarı yanıyor mu? Lastiklerden biri inmiş mi? Bu basit bakışlar bazen sorunu yerinde çözer; çözmese bile yardımı çağırırken ne anlatacağınızı netleştirir.

Yolda yapmamanız gerekenler

• Trafiğe açık şeritte tamir etmeyin. Krikoyla lastik değiştirmek ya da kaputun altına eğilmek, aracın hemen yanından araç geçerken en çok yaralanmaya yol açan işlerdendir. Güvenli bir yer yoksa yardımı bekleyin.
• Sürücü koltuğunda beklemeyin. Araç arkadan vurulursa en büyük tehlike orada başlar.
• Kırmızı uyarı yanarken "eve kadar giderim" demeyin. Yağ basıncı, sıcaklık ve fren uyarılarıyla sürmek küçük bir arızayı büyük bir onarıma çevirir.
• Aracı rastgele çektirmeyin. İyi niyetli biri halatla çekmeyi önerebilir; yanlış yöntem şanzımana, direksiyona ve frene zarar verir. Nedenlerini çekiciye alınırken dikkat edilecekler yazımızda anlattık.

Beklerken: soğukta ve karda dikkat edilecekler

Yayla iklimi olan bölgelerde kış yolculuğunda bekleme süresi de bir risktir. Aracı yoldan tamamen çekebildiyseniz, yürüyerek varabileceğiniz güvenli bir yer yoksa ve hava çok kötüyse aracın içinde beklemek daha doğru olabilir. O zaman şunlara dikkat edin:

• Egzoz borusunu kontrol edin. Araç karın içinde kaldıysa egzozun karla ya da çamurla kapanmadığından emin olun. Egzoz tıkalıyken motor çalıştırmak, karbonmonoksiti araca geri doldurur; bu gaz kokusuzdur ve sessizce zehirler.
• Motoru sürekli değil, ısınmak için aralıklarla çalıştırın ve bunu yaparken camı biraz aralık bırakın. Egzoz çevresini düzenli temizleyin.
• Araçta uyuyakalmayın; bir kişi uyanık kalsın.
• Battaniye ve kat kat giysi kullanın, ıslak giysiyi değiştirin.
• Telefonun şarjını tasarruflu kullanın; gereksiz uygulamaları kapatın.
• Görüşün tamamen kapandığı tipide ve sisli havada aracı terk edip yürümeyin; araç hem sığınak hem de aranırken görünen tek noktadır.

Gelecek sefer için

Aracınızda reflektörlü yelek, reflektör, el feneri ve şarj aleti bulunsun; kışın battaniye ve çekme halatı da ekleyin. Kış hazırlığı için kış öncesi araç bakımı kontrol listemize göz atabilirsiniz. Araç çalışmama sebebiniz marş sorunuysa marş basmıyor yazımız ilk teşhis için işinize yarar.

Gürün, Kangal, Darende, Pınarbaşı ve Uzunyayla çevresinde yolda kalan araçlar için yol yardım ve oto kurtarma ve çekici hizmetimize 7/24 telefonla ulaşabilirsiniz; konumunuzu ve aracınızın durumunu anlatmanız yeterli.