Kışın araçla yaşanan sorunların büyük kısmı, sonbaharda yapılan küçük kontrollerle önlenebilir. Gürün ve çevresi gibi yayla iklimi yaşayan yerlerde kar, buzlanma ve düşük sıcaklık aynı anda gelir; zayıf bir akü, eskimiş bir lastik ya da yetersiz antifriz soğuk bir sabahta sizi yolda bırakabilir. Aşağıdaki 10 maddelik liste, kış başlamadan önce kendi başınıza bakabileceğiniz ve servise bırakmanız gerekenleri ayırır.
Neden sonbaharda yapılmalı?
Kış bakımını ilk karla birlikte yaptırmak istemek doğaldır ama o günlerde atölyeler yoğun olur, lastik ve akü gibi parçalar tükenebilir. Hava soğumadan önce yapılan kontrolün bir diğer faydası, sorunları sizi yolda bırakmadan, ölçerek görmenizdir: zayıf bir akü ya da yaşlanmış bir lastik henüz bir şey yapmamıştır. Listede bazı maddeleri kendiniz gözle kontrol edebilir, bazılarını ölçü gerektirdiği için servise bırakmanız gerekir; aşağıda hangisinin hangisi olduğunu belirttik.
10 maddelik kontrol listesi
1. Akü
Soğukta akünün verebileceği güç düşerken motoru döndürmek için gereken güç artar. Eski ya da zayıf bir akü yaz boyunca fark edilmez, ilk ciddi soğukta pes eder. Sonbaharda akü yük testiyle ölçtürülür; kutup başlarının temiz ve sıkı olduğuna, şarj sisteminin düzgün çalıştığına bakılır. Sürekli kısa mesafe yapılan araçlarda akü yeterince şarj olamaz; bu da kış sorunlarını hızlandırır. Oto elektrik ve arıza tespit hizmetinde akü ve şarj kontrolü bir arada yapılır.
2. Antifriz (soğutma suyu)
Antifriz yalnızca donmayı önlemez, soğutma sistemini korozyondan da korur. Donma noktası bir ölçüm cihazıyla kontrol edilir; karışım oranı ve değişim süresi için kılavuza bakın. Eksilen suyu yalnızca saf suyla tamamlamak karışım oranını bozar ve donma direncini düşürür. Donan soğutma suyu hacim artışıyla radyatörü ve motor bloğunu çatlatabilir. Farklı tür antifrizleri birbirine karıştırmayın; hortumlarda çatlak, şişkinlik ya da sızıntı olup olmadığına da bakın.
3. Lastikler ve diş derinliği
Kışın aracı yolda tutan şey lastiktir. Yaz lastiği soğukta sertleşir ve çekişini kaybeder; kış lastiği düşük sıcaklıkta esnek kalacak şekilde yapılmıştır. Takılacaksa dört tekerlekte birden takılması gerekir. Aşınma, lastiğin yan yüzündeki aşınma göstergesi (TWI) işaretlerine ulaştıysa lastik artık kış için uygun değildir. Basıncı da kontrol edin: soğuk havada basınç düşer. Kış lastiği zorunluluğunun hangi araçları kapsadığı ve hangi tarihler arasında geçerli olduğu yönetmelikle belirlenir; güncel bilgi için yürürlükteki yönetmeliğe bakın.
4. Zincir
Bazı yollarda ve ağır kar koşullarında zincir gerekebilir. Aracınızın lastik ebadına uygun zinciri önceden alın. Karda, soğukta ve elleriniz donarken öğrenmek yerine zinciri bir kez bahçenizde veya park yerinde takmayı deneyin. Zinciri takmanın güvenli olduğu yerde, yol kenarından uzakta yapın.
5. Silecek ve cam suyu
Sertleşmiş, çizen ya da sıyırmayan silecek lastiği kışın görüşü ciddi biçimde azaltır; lastikleri yenileyin. Cam suyu deposuna donmaya dayanıklı kışlık cam suyu koyun. Yalnızca su doldurursanız don anında hortum ve depo çatlayabilir. Donmuş cama kaynar su dökmeyin: ani sıcaklık farkı camı çatlatabilir. Buz çözücü sprey ve plastik kazıyıcı daha güvenlidir.
6. Farlar, sinyaller ve stoplar
Kışın günler kısalır, kar ve sis görüşü azaltır. Ampullerin tamamı yanıyor mu, far ayarı doğru mu, sinyaller ve stop lambaları çalışıyor mu kontrol edin. Far camlarındaki matlaşma ışık şiddetini düşürebilir.
7. Fren
Kaygan zeminde fren sistemi hata kaldırmaz. Balata ve disk durumu, fren hidroliğinin yaşı (nem çekerek zamanla kalitesi düşer) ve fren pedalının hissi kontrol edilmelidir. Fren sırasında araç bir yana çekiyorsa, ses ya da titreşim varsa kışı beklemeden baktırın.
8. Yakıt sistemi ve dizel araçlarda don riski
Soğukta dizel yakıtın akışkanlığı düşer ve çok düşük sıcaklıklarda yakıt filtresini tıkayabilir. Bu yüzden mevsime uygun yakıt veren istasyonları tercih edin. Yakıt filtresinin değişim zamanı yaklaştıysa sonbaharda değiştirmek iyi fikirdir; filtrede biriken su da soğukta sorun çıkarır. Deponun çok boşalmasına izin vermemek, depodaki nem yoğuşmasını azaltır.
9. Motor yağı ve viskozite
Yağ, soğukta daha yavaş akar ve motor ilk çalışmada yeterince yağlanmaz. Kılavuzda belirtilen viskozite aralığı içinde ve yaşadığınız bölgenin iklimine uygun sınıfı seçmek önemlidir. Yağ değişim zamanı geliyorsa kış öncesine denk getirin; ayrıntılar için motor yağı değişim rehberimize bakabilirsiniz.
10. Araç içi acil durum çantası
Her kış aracınızda bulunması gerekenler:
- Battaniye ve eldiven, kalın bir şapka,
- El feneri (yedek pille) ve telefon şarj aleti ya da taşınabilir şarj cihazı,
- Çekme halatı, reflektör ve reflektörlü yelek,
- Kazıyıcı, buz çözücü sprey ve küçük bir kürek,
- Su ve dayanıklı yiyecek (kuru meyve, bisküvi gibi),
- Zincir ve yedek lastik ile kriko durumu,
- Gerekli ilaçlarınız.
Her sabah yola çıkmadan önce
- Camları, farları, stop lambalarını ve plakayı kardan temizleyin; çatıdaki karı da silin, yoksa yolda cama kayabilir.
- Silecekler cama donmuşsa zorla çekmeyin, buz çözücüyle serbest bırakın.
- Soğuk motoru çalıştırdıktan sonra ilk yola çıkışta yavaş gidin; yağ, şanzıman ve lastikler henüz ısınmamıştır.
- Kaygan yolda ani fren, ani direksiyon ve ani gaz alışkanlığından kaçının; takip mesafesini yaz aylarına göre artırın.
- Kapı contalarına silikon sürmek kapıların donup yapışmasını azaltır; kilit donmasına karşı kilit çözücü bulundurun.
- Yoğun kar ya da tipi nedeniyle yolun kapanabileceği günlerde zorunlu değilse yola çıkmayı ertelemek, en ucuz kış bakımı kararıdır.
Kapalı garajda motoru çalıştırıp beklemeyin. Egzoz gazındaki karbonmonoksit renksiz ve kokusuzdur; kapalı ya da yarı kapalı bir alanda kısa sürede tehlikeli düzeye çıkabilir. Kapıyı açın, aracı dışarı alın.
Uzunyayla gibi yüksek yaylalarda ek dikkat
Yüksek platolarda rüzgâr kar yığılmasına, görüş kaybına ve yolun kısa sürede kapanmasına yol açabilir. Yola çıkmadan önce hava ve yol durumunu öğrenin, yakıt deponuzu yeterince dolu tutun ve rotanızı bir yakınınıza bildirin. Bu bölgelerde kar altında kalan bir aracı kurtarmak zaman alır; hazırlıklı olmak o süreyi güvenle geçirmenizi sağlar. Uzunyayla bölgesi sayfamızda çevrede sunduğumuz hizmetlere bakabilirsiniz.
Servise bırakmanız gerekenler
Akü yük testi, antifriz donma noktası ölçümü, fren kontrolü ve yakıt filtresi gibi işler ölçüm gerektirir. Bunları sezon başında topluca yaptırmak, kışın yolda kalma ihtimalini azaltır; kapsamı periyodik bakım sayfamızda anlattık. Atölye tarafı için önce telefonla arayın; uygun günü ve randevuyu söyleyelim.
Hazırlığınıza rağmen yolda kalırsanız yol yardım hizmetimizle telefonla ulaşabilirsiniz. Beklerken yapmanız gerekenler için yolda kalma rehberimizi de önceden okumanızı öneririz.
- #kış bakımı
- #antifriz
- #kış lastiği
- #akü kontrolü