Periyodik Bakım, Yağ ve Filtre Değişimi

Periyodik bakımda hangi kalemlere bakılır?

Bakımın kapsamı aracın yaşına, motoruna ve nasıl kullanıldığına göre değişir. Çoğu araçta temel liste şöyledir:

• Motor yağı ve yağ filtresi: Yağ değişirken filtre de genellikle birlikte yenilenir.
• Hava filtresi: Motorun çektiği havayı süzer; tıkanınca güç düşer, tüketim artabilir.
• Yakıt filtresi: Özellikle dizel araçlarda yakıt sisteminin sağlığı için önemlidir.
• Polen (kabin) filtresi: Havalandırma ve klimadan gelen havayı süzer; kirlenince hava akışı azalır ve koku yapabilir.
• Sıvılar: Soğutma suyu (antifriz), fren hidroliği, varsa direksiyon hidroliği ve cam suyu seviyeleri.
• Buji: Benzinli ve LPG'li araçlarda ateşleme sağlığı için kılavuzdaki aralıkta yenilenir.
• Soğutma sistemi hortumları: Çatlak, şişme ve sızıntı belirtileri gözle ve elle kontrol edilir.
• Lastikler: Hava basıncı ve diş aşınması.

Motor yağı nasıl seçilir?

Yağın pahalı olması yetmez, aracınıza uygun olması gerekir. Kullanım kılavuzunda motor için istenen viskozite sınıfı (yağın soğukta ve sıcakta ne kadar akışkan olacağını gösteren kod) ve üreticinin aradığı kalite standardı yazar. Yağı bu bilgilere göre seçiyoruz; ambalajına ya da etiket fiyatına göre değil. Partikül filtresi bulunan bazı dizel araçlar özel bir yağ sınıfı ister, yanlış yağ filtrenin ömrünü kısaltabilir. Yağ değişim zamanını ayrıca ele aldık: motor yağı ne zaman değişir.

Bakım zamanı gelmeden de yağ seviyesine bakmakta yarar var. Aracı düz zeminde durdurup motor durduktan birkaç dakika sonra yağ çubuğunu çekin; seviye, çubuktaki iki işaret arasında olmalıdır. Uzun yolculuk öncesinde bu kontrolü atlamayın.

Bakım aralığını araç belirler

“Şu kadar kilometrede yağ değişir” diye tek bir kural yoktur. Doğru aralık, kullanım kılavuzundaki aralıktır; kilometre ve süre birlikte verilmişse hangisi önce dolarsa o esas alınır. Kısa mesafeli ve dur-kalklı kullanım, tozlu yollar, ağır yük ya da römork çekme, soğukta sık marş gibi zor koşullar aralığı kısaltmayı gerektirebilir. Yılda az yol yapan araçlarda da yağ zamanla yıprandığı için süreyi geçirmemek gerekir.

Triger seti ve V kayışı: kopmadan değişen parçalar

Triger kayışı, krank milini eksantrik miliyle uyumlu döndürür. Kopması ya da atlaması çoğu motorda supapların pistona çarpmasına ve ağır bir motor hasarına yol açabilir. Belirti vermeden de kopabildiği için kayış koptuktan sonra değil, kılavuzdaki aralıkta değiştirilir; kopan bir kayışın yol açtığı masraf, zamanında yapılan değişimin masrafından genellikle çok daha fazladır. Kayışla birlikte genellikle gergi ve rulmanlar, araca göre su pompası da değiştirilir. Bazı motorlarda kayış yerine zincir bulunur; zincirin bakım ihtiyacı farklıdır.

V kayışı (çok kanallı kayış) alternatör, direksiyon pompası ve klima kompresörü gibi parçaları döndürür. Çatlama, yağlanma, yanlış gerginlik ya da kayıştan gelen cızırtı değişim zamanının geldiğini gösterir. Soğuk sabahlarda cızırtı başlıyorsa ilk bakılacak yer kayış ve gerginliğidir.

Gözden kaçan küçük kontroller: lastik, akü ve sıvılar

Bakımda motor yağı kadar sıradan görünen bu kalemler de büyük arızaları önler. Lastik basıncı lastikler soğukken ölçülmeli ve kapı yanındaki etikette ya da kılavuzda yazan değere getirilmelidir; diş derinliğinin yanı sıra lastiğin yaşına, yan yüzünde çatlak ya da şişlik olup olmadığına da bakılır. Akü için kutup başlarındaki oksite ve akünün ne zamandır kullanıldığına bakılır; zayıflamış bir akü çoğunlukla kışın ilk soğuk sabahta ortaya çıkar. Antifrizin donma koruması kışa girmeden denetlenmeli, cam suyuna da donmayı önleyici katkılı bir ürün konmalıdır. Fren hidroliği zamanla nem çeker; değişim aralığı için yine kılavuza bakılır.

Bakımı öne çekmeniz gereken belirtiler

Bakım zamanı henüz gelmemiş olsa bile aşağıdaki işaretlerden biri varsa aracı beklemeden gösterin:

• Yağ çubuğunda seviyenin düşmesi ya da yağın çok koyu, yakıt kokulu veya sulu görünmesi.
• Motor sesinin sertleşmesi, soğukta tıkırtı.
• Yakıt tüketiminin gözle görülür biçimde artması ya da gücün düşmesi.
• Hava filtresinin gözle görülür derecede kirli olması; tozlu yollarda sık giden araçlarda bu daha çabuk olur.
• Kabine gelen havanın azalması, kötü kokması ya da camların sık buğulanması; polen filtresinin kirlendiğini gösterebilir.

Yılda iki kez: yaz ve kış kontrolü

Bakım takvimi ne olursa olsun mevsim geçişlerinde, yılda iki kez aracın genel kontrolünü öneriyoruz. Kış öncesinde akü, antifriz koruması, lastikler, silecekler, farlar ve buğu giderme; yaz öncesinde soğutma sistemi, klima performansı ve lastik basınçları gözden geçirilir. Kış hazırlığının ayrıntısı kış öncesi araç bakımı yazımızda, yaz kontrolünün klima tarafı oto klima bakım ve tamiri sayfamızdadır.

Bakıma gelirken kullanım kılavuzunu ve varsa önceki bakım kayıtlarınızı getirin. Hangi işlemin ne zaman yapıldığı bilinirse gereksiz değişimden de, atlanan değişimden de kaçınılır.

Bakım günü nasıl ilerliyor?

1. Önce telefonla arayıp aracın marka-modelini, motor tipini ve son bakım bilgisini söylersiniz; uygunluğu ve randevuyu biz söyleriz.
2. Aracı görür, kılavuzdaki bakım programına ve gözle gördüklerimize göre yapılacak işleri sıralarız.
3. Parça ve işçilik ücretini söyler, onayınızı alırız.
4. Yağ ve filtreleri değiştirir, sıvıları, kayışları, hortumları ve lastikleri kontrol eder, bulduklarımızı anlatırız. Hemen yapılması gerekeni ve bekleyebilecek olanı ayrı ayrı söyleriz.

Bakımdan sonra yağ değişim tarihini ve kilometresini bir kenara not etmeniz, bir sonraki bakımı doğru zamanlamanızı kolaylaştırır. Bakım sırasında bir arıza belirtisi görürsek bunu oto tamir kapsamında ayrıca konuşuruz. Gürün'de bakım için bizi arayın.